Podstawa wymiaru emerytury, rent i składek oraz wysokość składki na ubezpieczenie społeczne rzemieślników.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY, PŁAC I SPRAW SOCJALNYCH ORAZ MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO I USŁUG
z dnia 15 grudnia 1972 r.
w sprawie podstawy wymiaru emerytury, rent i składek oraz wysokości składki na ubezpieczenie społeczne rzemieślników.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników (Dz. U. Nr 23, poz. 165) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Podstawę wymiaru emerytury, rent i składek określonych w ustawie z dnia 8 czerwca 1972 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników (Dz. U. Nr 23, poz. 165) stanowią miesięcznie następujące kwoty:
W miejscowości wykonywania rzemiosła Dla rzemieślników wykonujących rzemiosła zaliczone do kategorii Dla osób współpracujących z rzemieślnikami wykonującymi wszystkie rodzaje rzemiosł zł
strefa wielkość miejscowości pierwszej zł drugiej zł
1 2 3 4 5
I W gminie 1.200 1.500 1.000
II Do 20.000 mieszkańców, nie wchodzącej w skład gminy 1.400 1.900 1.100
III Powyżej 20.000 do 50.000 mieszkańców 1.800 2.300 1.200
IV Powyżej 50.000 do 150.000 mieszkańców 2.200 2.800 1.400
V Powyżej 150.000 do 300.000 mieszkańców 2.600 3.400 1.700
VI Powyżej 300.000 mieszkańców 3.000 4.000 2.000
2.
Dla osoby współpracującej z rzemieślnikiem, która nie ukończyła 18 lat życia, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się połowę odpowiedniej kwoty określonej w piątej kolumnie tablicy, zawartej w ust. 1.
3.
Wykaz rzemiosł zaliczonych do pierwszej kategorii zawiera załącznik nr 1 do rozporządzenia. Rzemiosła nie wymienione w tym załączniku zalicza się do kategorii drugiej.
§  2.
1.
Na wniosek izby rzemieślniczej uwzględniający rodzaj i miejsce wykonywania rzemiosła lub inne szczególne okoliczności - oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może obniżać na okresy nie dłuższe niż 2 lata kwotę podstawy wymiaru składki określoną w § 1 ust. 1 dla rzemieślnika, nie więcej jednak niż do 50%.
2.
Liczba rzemieślników z obniżoną kwotą podstawy wymiaru nie może przekraczać 10% liczby rzemieślników objętych ubezpieczeniem społecznym.
3.
Kwotę podstawy wymiaru składek obniża się od miesiąca następującego po wydaniu decyzji w sprawie obniżenia.
§  3.
1.
Za podstawę wymiaru emerytury i renty inwalidzkiej przyjmuje się przeciętną miesięczną kwotę (§ 1 ust. 1 i § 2 ust. 1) z okresu ostatnich:
1)
5 lat ubezpieczenia, jeśli chodzi o emeryturę,
2)
3 lat ubezpieczenia, jeśli chodzi o rentę inwalidzką.
2.
Za podstawę wymiaru renty rodzinnej przyjmuje się:
1)
w razie śmierci rzemieślnika lub osoby współpracującej z rzemieślnikiem - przeciętną miesięczną kwotę z okresu ostatnich 3 lat ubezpieczenia zmarłego,
2)
w razie śmierci osoby mającej ustalone prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej - kwotę, która stanowiła podstawę wymiaru emerytury lub renty.
3.
Jeżeli ubezpieczenie trwało krócej niż 5 lat lub 3 lata (ust. 1 i 2 pkt 1) za podstawę wymiaru emerytury lub renty przyjmuje się przeciętną miesięczną kwotę z faktycznego okresu ubezpieczenia.
§  4.
Składka na ubezpieczenie społeczne za rzemieślników i osoby z nimi współpracujące, liczona od kwoty stanowiącej podstawę wymiaru składek wynosi:
1)
13% - od rzemieślników wykonujących rzemiosła wymienione w wykazie, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia,
2)
16% - od rzemieślników, wykonujących pozostałe rzemiosła.
§  5.
Składka na ubezpieczenie społeczne za rzemieślników i osoby współpracujące z rzemieślnikami, którzy uprawnieni są do korzystania ze świadczeń społecznych zakładów służby zdrowia na podstawie innych tytułów, wynosi:
1)
10% w wypadkach określonych w § 4 pkt 1,
2)
13% w wypadkach określonych w § 4 pkt 2.
§  6.
Końcówki kwot składek w groszach zaokrągla się do pełnego złotego w dół, gdy końcówka jest mniejsza niż 50 groszy, i w górę, gdy wynosi co najmniej 50 groszy.
§  7.
Ilekroć w innych przepisach o ubezpieczeniu społecznym mowa jest o rzemieślnikach lub zakładach rzemieślniczych świadczących usługi dla ludności lub rolnictwa - rozumie się przez to rzemieślników lub zakłady rzemieślnicze, wykonujące rzemiosła, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§  8.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 24 czerwca 1965 r. w sprawie podstawy wymiaru rent i wysokości składek na ubezpieczenie społeczne rzemieślników (Dz. U. z 1965 r. Nr 27, poz. 180 i z 1967 r. Nr 6, poz. 25),
2)
rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia 22 czerwca 1965 r. w sprawie zasad uznawania rzemieślników za świadczących usługi dla ludności lub rolnictwa oraz określenia działalności rzemieślników zrównanej z działalnością usługową w zakresie uprawnień rentowych (Dz. U. Nr 26, poz. 178).
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1973 r.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr 1

WYKAZ RZEMIOSŁ ZALICZONYCH DO PIERWSZEJ KATEGORII

Rzemiosła metalowe:

- kowalstwo,

- rusznikarstwo,

- ślusarstwo usługowe.

Rzemiosła precyzyjne:

- zegarmistrzostwo.

Rzemiosła w zakresie środków transportu:

- mycie oraz smarowanie samochodów i motocykli oraz inne drobne usługi nie związane z ich naprawą.

Rzemiosła chemiczne:

- wulkanizatorstwo.

Rzemiosła w zakresie materiałów budowlanych:

- garncarstwo,

- wydobywanie i przerób kamienia,

- wydobywanie piasku, pospółki i żwiru,

- wytwarzanie wyrobów z kruszyw i surowców mineralnych,

- wydobywanie oraz przerób gipsu, kamienia wapiennego i kredy.

Rzemiosła drzewne:

- bednarstwo,

- kołodziejstwo,

- koszykarstwo,

- rzeźbiarstwo w drewnie,

- tartacznictwo,

- tokarstwo w drewnie,

- wytwarzanie mioteł, wyrobów z gałęzi, słomy.

Rzemiosła papiernicze:

- introligatorstwo,

- wytwarzanie wycinanek i ozdób z papieru,

- wytwarzanie opakowań z papieru i tektury.

Rzemiosła włókiennicze:

- dekatyzowanie,

- dziewiarstwo na drutach i szydełkach,

- gręplarstwo,

- hafciarstwo,

- koronkarstwo,

- powroźnictwo,

- repasacja pończoch,

- wyrób filców bitych,

- wytwarzanie pasmanterii.

Rzemiosła odzieżowe:

- cerowanie i naprawa odzieży, obciąganie guzików, okrętkowanie,

- czapnictwo,

- gorseciarstwo,

- kapelusznictwo męskie,

- krawiectwo damskie ciężkie miarowe,

- krawiectwo damskie lekkie,

- krawiectwo męskie miarowe,

- mereżkowanie, plisowanie,

- modniarstwo.

Rzemiosła skórzane:

- cholewkarstwo,

- pantoflarstwo i trepiarstwo,

- rękawicznictwo,

- rymarstwo,

- szewstwo miarowe,

- szewstwo naprawkowe,

- szewstwo ortopedyczne.

Rzemiosła spożywcze:

- młynarstwo (usługowy przemiał i przerób zbóż),

- przemiał zbóż w wiatrakach i usługowe śrutowanie zbóż,

- wytłaczanie oleju,

- wytwarzanie waty z cukru.

Rzemiosła różne przemysłowe:

- lutnictwo,

- ortopedyka,

- sitarstwo,

- wytwarzanie abażurów,

- wytwarzanie galanterii z kości, rogu oraz surowców miejscowych i odpadowych,

- wytwarzanie instrumentów dętych,

- wytwarzanie instrumentów harmoniowych i fortepianowych,

- wytwarzanie instrumentów perkusyjnych,

- wytwarzanie wieńców i sztucznych kwiatów.

Rzemiosła budowlane:

- brukarstwo,

- ciesielstwo,

- dekarstwo,

- odgrzybianie budynków,

- studniarstwo,

- zduństwo.

Rzemiosła w zakresie gospodarki mieszkaniowej i komunalnej:

- kominiarstwo,

- maglowanie,

- pranie pierza i puchu,

- pranie, prasowanie, prężenie firanek,

- urządzanie i utrzymywanie zieleńców.

Rzemiosła w zakresie turystyki i wypoczynku:

- prowadzenie stanic wodnych, domów wycieczkowych, schronisk turystycznych,

- prowadzenie zagród turystycznych, minicampingów, pól namiotowych.

Różne rzemiosła nieprzemysłowe:

- fryzjerstwo,

- fotografowanie,

- manicure, pedicure.

ZAŁĄCZNIK Nr 2

WYKAZ RZEMIOSŁ, KTÓRYCH WYKONYWANIE UPRAWNIA DO OPŁACANIA 13% SKŁADKI NA UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE RZEMIEŚLNIKÓW

Rzemiosła metalowe:

- blacharstwo,

- kowalstwo,

- rusznikarstwo,

- ślusarstwo usługowe.

Rzemiosła precyzyjne:

- mechanika precyzyjna,

- mechanika maszyn biurowych,

- optyka,

- wytwarzanie i naprawa wag,

- zegarmistrzostwo.

Rzemiosła w zakresie środków transportu:

- blacharstwo pojazdowe,

- lakiernictwo pojazdowe,

- mechanika pojazdowa,

- mycie oraz smarowanie samochodów i motocykli oraz inne drobne usługi nie związane z ich naprawą.

Rzemiosła elektrotechniczne i elektroniczne:

- elektromechanika,

- elektromechanika chłodnicza,

- tele- i radiomechanika.

Rzemiosła chemiczne:

- wulkanizatorstwo.

Rzemiosła w zakresie materiałów budowlanych:

- betoniarstwo,

- garncarstwo,

- sztukatorstwo,

- wydobywanie i przerób kamienia,

- wydobywanie piasku, pospółki i żwiru,

- wytwarzanie wyrobów ceramicznych,

Rzemiosła szklarskie:

- szklarstwo,

- witrażownictwo.

Rzemiosła w zakresie ceramiki szlachetnej:

- ceramika szlachetna.

Rzemiosła drzewne:

- bednarstwo,

- kołodziejstwo,

- koszykarstwo,

- modelarstwo,

- pozłotnictwo,

- rzeźbiarstwo w drewnie,

- stolarstwo,

- szkutnictwo,

- tapicerstwo,

- tartacznictwo,

- tokarstwo w drewnie,

- wytwarzanie mioteł, wyrobów z gałęzi, słomy.

Rzemiosła papiernicze:

- introligatorstwo,

- wytwarzanie wycinanek i ozdób z papieru.

Rzemiosła włókiennicze:

- dekatyzowanie,

- dziewiarstwo na drutach i szydełkach,

- gręplarstwo,

- hafciarstwo,

- kilimiarstwo,

- koronkarstwo,

- malowanie na tkaninach ręczne,

- powroźnictwo,

- repasacja pończoch,

- tkactwo.

Rzemiosła odzieżowe:

- bieliźniarstwo,

- czapnictwo,

- gorseciarstwo,

- kapelusznictwo męskie,

- krawiectwo damskie lekkie, cerowanie i naprawa odzieży, obciąganie guzików, okrętkowanie, mereżkowanie, plisowanie,

- krawiectwo damskie ciężkie miarowe,

- krawiectwo męskie miarowe,

- modniarstwo.

Rzemiosła skórzane:

- cholewkarstwo,

- odświeżanie i renowacja wyrobów futrzarskich,

- odświeżanie i renowacja wyrobów skórzanych,

- rękawicznictwo,

- rymarstwo,

- szewstwo miarowe,

- szewstwo naprawkowe,

- szewstwo ortopedyczne.

Rzemiosła spożywcze:

- kuchmistrzostwo,

- młynarstwo (usługowy przemiał i przerób zbóż),

- przemiał zbóż w wiatrakach i usługowe śrutowanie zbóż,

- wędzenie ryb i mięsa usługowe,

- wytłaczanie oleju,

- wytwarzanie waty z cukru.

Różne rzemiosła przemysłowe:

- lutnictwo,

- organmistrzostwo,

- ortopedyka,

- parasolnictwo,

- usługowe ręczne malowanie szyldów,

- wytwarzanie abażurów,

- wytwarzanie galanterii z kości, rogu oraz surowców miejscowych i odpadowych,

- wytwarzanie instrumentów dętych,

- wytwarzanie instrumentów harmoniowych i fortepianowych,

- wytwarzanie instrumentów perkusyjnych,

- wytwarzanie wieńców i sztucznych kwiatów.

Rzemiosła budowlane:

- brukarstwo,

- ciesielstwo,

- dekarstwo,

- instalatorstwo elektryczne,

- instalatorstwo gazowe,

- instalatorstwo sanitarne i ogrzewania,

- malarstwo i tapeciarstwo,

- murarstwo,

- posadzkarstwo,

- studniarstwo,

- zduństwo.

Rzemiosła w zakresie obsługi rolnictwa:

- obsługa maszynowa produkcji rolniczej i ogrodniczej,

- usługi w zakresie utrzymania i pielęgnacji zwierząt,

- usługi w zakresie zwalczania szkodników roślin i zwierząt.

Rzemiosła w zakresie gospodarki mieszkaniowej i komunalnej:

- chemiczne czyszczenie i farbowanie,

- kominiarstwo,

- maglowanie,

- pranie pierza i puchu,

- pranie, prasowanie, prężenie firanek,

- urządzanie i utrzymywanie zieleńców.

Rzemiosła w zakresie ochrony zdrowia:

- usługi dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji.

Rzemiosła w zakresie turystyki i wypoczynku:

- prowadzenie pensjonatów, moteli, zajazdów,

- prowadzenie stanic wodnych, domów wycieczkowych, schronisk turystycznych,

- prowadzenie zagród turystycznych, minicampingów, pól namiotowych.

Różne rzemiosła nieprzemysłowe:

- fotografowanie,

- fryzjerstwo,

- kosmetyka,

- manicure, pedicure,

- usługi porządkowe (czyszczenie budynków i okien, sprzątanie wnętrz),

- wypożyczanie sprzętu i garderoby.

Zmiany w prawie

Lepsze prawo. W Sejmie odbyła się konferencja podsumowująca konsultacje społeczne projektów ustaw

W ciągu pierwszych 5 miesięcy obowiązywania mechanizmu konsultacji społecznych projektów ustaw udział w nich wzięły 24 323 osoby. Najpopularniejszym projektem w konsultacjach była nowelizacja ustawy o broni i amunicji. W jego konsultacjach głos zabrało 8298 osób. Podczas pierwszych 14 miesięcy X kadencji Sejmu RP (2023–2024) jedynie 17 proc. uchwalonych ustaw zainicjowali posłowie. Aż 4 uchwalone ustawy miały źródła w projektach obywatelskich w ciągu 14 miesięcy Sejmu X kadencji – to najważniejsze skutki reformy Regulaminu Sejmu z 26 lipca 2024 r.

Grażyna J. Leśniak 24.04.2025
Przedsiębiorcy zapłacą niższą składkę zdrowotną – Senat za ustawą

Senat bez poprawek przyjął w środę ustawę, która obniża składkę zdrowotną dla przedsiębiorców. Zmiana, która wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku, ma kosztować budżet państwa 4,6 mld zł. Według szacunków Ministerstwo Finansów na reformie ma skorzystać około 2,5 mln przedsiębiorców. Teraz ustawa trafi do prezydenta Andrzaja Dudy.

Grażyna J. Leśniak 23.04.2025
Rząd organizuje monitoring metanu

Rada Ministrów przyjęła we wtorek, 22 kwietnia, projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, przedłożony przez minister przemysłu. Chodzi o wyznaczenie podmiotu, który będzie odpowiedzialny za monitorowanie i egzekwowanie przepisów w tej sprawie. Nowe regulacje dotyczą m.in. dokładności pomiarów, monitorowania oraz raportowania emisji metanu.

Krzysztof Koślicki 22.04.2025
Rząd zaktualizował wykaz zakazanej kukurydzy

Na wtorkowym posiedzeniu rząd przyjął przepisy zmieniające rozporządzenie w sprawie zakazu stosowania materiału siewnego odmian kukurydzy MON 810, przedłożone przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Celem nowelizacji jest aktualizacja listy odmian genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy, tak aby zakazać stosowania w Polsce upraw, które znajdują się w swobodnym obrocie na terytorium 10 państw Unii Europejskiej.

Krzysztof Koślicki 22.04.2025
Od 18 kwietnia fotografowanie obiektów obronnych i krytycznych tylko za zezwoleniem

Od 18 kwietnia policja oraz żandarmeria wojskowa będą mogły karać tych, którzy bez zezwolenia m.in. fotografują i filmują szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa obiekty resortu obrony narodowej, obiekty infrastruktury krytycznej oraz ruchomości. Obiekty te zostaną specjalnie oznaczone.

Robert Horbaczewski 17.04.2025
Prezydent podpisał ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia

Kompleksową modernizację instytucji polskiego rynku pracy poprzez udoskonalenie funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia oraz form aktywizacji zawodowej i podnoszenia umiejętności kadr gospodarki przewiduje podpisana w czwartek przez prezydenta Andrzeja Dudę ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Ustawa, co do zasady, wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Grażyna J. Leśniak 11.04.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1972.55.381

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Podstawa wymiaru emerytury, rent i składek oraz wysokość składki na ubezpieczenie społeczne rzemieślników.
Data aktu: 15/12/1972
Data ogłoszenia: 30/12/1972
Data wejścia w życie: 01/01/1973