Działając na rzecz ograniczenia występowania wirusa wścieklizny na terytorium Ukrainy oraz zabezpieczenia terytorium Unii Europejskiej przed jego przenoszeniem z terytorium Ukrainy,
Uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 652/2014 z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiające przepisy w zakresie zarządzania wydatkami odnoszącymi się do łańcucha żywnościowego, zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt oraz dotyczącymi zdrowia roślin i materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin, zmieniające dyrektywy Rady 98/56/WE, 2000/29/WE i 2008/90/WE, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002, (WE) nr 882/2004 i (WE) nr 396/2005, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 oraz uchylające decyzje Rady 66/399/EWG, 76/894/EWG i 2009/470/WE (Dz. Urz. UE L 189 z 27.06.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 328 z 12.12.2015, str. 126, Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 66, Dz. Urz. UE L 317 z 23.11.2016, str. 4, Dz. Urz. UE L 9 z 13.01.2017, str. 2, Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 137 z 24.05.2017, str. 40 oraz Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 15),
Uzgodnili, co następuje:
Strefa buforowa, o której mowa w artykule 1, stanowi obszar o powierzchni 38 450 km2, który został określony w załączniku nr 1 do niniejszej Umowy.
Strona Ukraińska zobowiązuje się do:
Umawiające się Strony zobowiązują się do regularnego informowania się wzajemnie o realizacji niniejszej Umowy.
Niniejsza Umowa nie narusza praw i obowiązków Państw Umawiających się Stron wynikających z zawartych przez Państwa Umawiających się Stron umów międzynarodowych.
Niniejsza Umowa może być zmieniona w każdym czasie za obopólną zgodą Umawiających się Stron. Wszelkie zmiany niniejszej Umowy wymagają zachowania formy pisemnej.
Niniejsza Umowa wchodzi w życie z dniem podpisania.
Niniejsza Umowa obowiązuje do dnia 31 grudnia 2030 roku.
Załączniki nr 1-5 do niniejszej Umowy stanowią jej integralną część i wchodzą w życie z dniem określonym w artykule 11.
Sporządzono w Kijowie dnia 8 kwietnia 2020 r. w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, każdy w językach polskim, ukraińskim i angielskim, przy czym wszystkie teksty są jednakowo autentyczne. W razie rozbieżności w interpretacji niniejszej Umowy za rozstrzygający uważany będzie tekst sporządzony w języku angielskim.
Terytorium Ukrainy - strefa buforowa:
Region | Powierzchnia objęta doustnym szczepieniem lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie -km2 |
Strefa buforowa na Ukrainie | 38 450 |
Razem | 38 450 |
PROGRAM ZWALCZANIA WŚCIEKLIZNY (RABIES)
Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska
Choroba: Wścieklizna (Rabies) - szczepienia w strefie buforowej na terytorium Ukrainy wzdłuż granicy z Rzecząpospolitą Polską
Wniosek o współfinansowanie na lata: 2019-2021
Wysłano do Komisji Europejskiej: dnia 30 maja 2018 r. (korekta 30 sierpnia 2018 r.)
W celu zabezpieczenia terytorium Unii Europejskiej przed przenoszeniem wirusa wścieklizny z sąsiadujących z Unią Europejską państw trzecich, Rzeczpospolita Polska określa w Programie strefę buforową na Ukrainie obejmującą:
1) w obwodzie wołyńskim: rejon horochowski, rejon iwanicki, rejon kiwercowski, rejon kamieński, rejon kowelski, rejon lubieszowski, rejon lubomelski, rejon łokacki, rejon łucki, rejon maniewicki, rejon ratnieński, rejon rożyszczeński, rejon starowyżewski, rejon szacki, rejon turzyski oraz rejon włodzimierski;
2) w obwodzie lwowskim: rejon brodzki, rejon buski, rejon drohobycki, rejon gródecki, rejon jaworowski, rejon kamionecki, rejon mikołajowski, rejon mościski, rejon przemyślański, rejon pustomycki, rejon radziechowski, rejon Samborski, rejon skolski, rejon sokalski, rejon starosamborski, rejon stryjski, rejon turczański, rejon złoczowski, rejon żółkiewski oraz rejon żydaczowski;
3) w obwodzie rówieńskim: rejon demidowski, rejon młynowski oraz rejon radziwiłłowski;
4) w obwodzie zakarpackim: rejon wielkoberezneński, rejon wołowiecki, rejon pereczyński oraz rejon swaławski.
Strefa buforowa na Ukrainie:
- Liczba wykładanych dawek szczepionki wynosi 25 dawek na każdy 1 km2 obszaru objętego szczepieniem. Ze szczepień wyłączone są powierzchnie pokryte wodami.
- Szczepionka jest dystrybuowana dwa razy w ciągu roku kalendarzowego, wiosną i jesienią, za pomocą samolotów lub śmigłowców, lub - w przypadkach określonych w tym akapicie - wykładana ręcznie. Odległość między liniami przelotu wynosi 500 m, z wyłączeniem obszarów górskich, gdzie w zależności od ukształtowania terenu wynosi do 1000 m. Szczepionka jest dystrybuowana równomiernie na terenie objętym szczepieniem. Samoloty i śmigłowce są wyposażone w urządzenie nawigacyjne systemu GPS i system rejestrujący zrzut szczepionki, umożliwiające stwierdzenie, czy powyższe środki transportu lotniczego poruszają się zgodnie z wcześniej ustalonymi liniami oraz udokumentowanie, że na danej linii została wyłożona przewidziana liczba dawek szczepionki. W okresie dystrybucji szczepionki przedstawiciel ukraińskich służb weterynaryjnych codziennie otrzymuje dane dotyczące jej zrzutu, pochodzące z wymienionych urządzenia nawigacyjnego i systemu rejestrującego. Na podstawie tych danych przedstawiciel ukraińskich służb weterynaryjnych codziennie sprawdza, czy:
-- szczepionka została rozrzucona równomiernie zgodnie z planowaną liczbą dawek na kilometr kwadratowy,
-- trasy lotów (tracki) pochodzące z urządzenia nawigacyjnego systemu GPS pokrywają się z danymi uzyskanymi z systemu rejestrującego zrzut szczepionki.
Ręczne wyłożenie szczepionki odbywa się w miejscach bytowania lisów wolno żyjących na obszarach, na których zrzut szczepionki z samolotu lub śmigłowca nie jest możliwy lub nie jest możliwe jego optymalne wykonanie. Ręczne wyłożenie szczepionki na takich obszarach może być wykorzystywane do kontroli podjęcia szczepionki. Ręczne wyłożenie szczepionki odbywa się pod nadzorem przedstawiciela ukraińskich służb weterynaryjnych i jest dokumentowane. Powierzchnia objęta ręcznym wyłożeniem szczepionki nie przekracza 1% powierzchni objętej szczepieniem. Liczba dawek szczepionki wyłożonych ręcznie nie przekracza 1% liczby dawek szczepionki dystrybuowanych o danej porze roku.
- Badania w celu kontroli efektywności przeprowadzonych szczepień (badania monitoringowe) mają na celu określenie efektywności uodpornienia oraz podjęcia szczepionki w strefie buforowej na Ukrainie. Obejmują one wykonanie badań surowicy i badań kości lub zębów pobranych od 4 lisów odstrzelonych na każde 100 km2 obszaru, na którym lisy wolno żyjące zostały objęte szczepieniem ochronnym przeciwko wściekliźnie. Wiek lisów odstrzelonych w ramach badań monitoringowych jest określany z podziałem na młode i dorosłe zwierzęta. Wyniki badań monitoringowych są analizowane przy uwzględnieniu również tego czynnika.
- Badania w celu monitorowania występowania wścieklizny polegają na badaniu w kierunku wścieklizny tkanki mózgowej zwierząt podejrzanych o wściekliznę, które padły lub zostały zabite. Badaniom tym podlegają wszystkie zwierzęta z gatunków wrażliwych na wściekliznę na obszarze strefy buforowej.
4.1. Skrócony opis środków przewidzianych w Programie Lata: 2019-2021
kontrola
badania
szczepienia
zwalczanie, kontrola lub monitorowanie
4.2. Organizacja, nadzór i rola wszystkich zainteresowanych stron biorących udział w Programie
Strefa buforowa na Ukrainie:
Za wykonanie Programu odpowiada na Ukrainie Państwowa Służba Ukrainy do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów pod nadzorem Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego, Handlu i Rolnictwa Ukrainy we współpracy z:
- Ministerstwem Ochrony Zdrowia Ukrainy;
- Ministerstwem Spraw Wewnętrznych Ukrainy;
- Ministerstwem Energii i Środowiska Ukrainy;
- Państwową Agencją Zasobów Leśnych Ukrainy;
- lokalną władzą wykonawczą Ukrainy;
- specjalistami weterynaryjnymi prywatnie praktykującymi na terenie Ukrainy.
Obwodowe organy Państwowej Służby Ukrainy do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów są odpowiedzialne za zakup i zrzut szczepionki, pobieranie próbek szczepionki do badań, zbieranie danych na temat zwierząt przebadanych w kierunku wścieklizny i wyników ich badań oraz przeprowadzanie stosownych kampanii informacyjnych.
Rejonowe organy Państwowej Służby Ukrainy do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów są odpowiedzialne za ręczne wyłożenie szczepionki, monitorowanie występowania wścieklizny i wdrażanie właściwych środków w przypadku stwierdzenia tej choroby, współpracę z myśliwymi w zakresie przeprowadzania badań monitoringowych oraz przeprowadzanie stosownych kampanii informacyjnych.
Specjaliści medycyny weterynaryjnej są odpowiedzialni za dostarczanie lisów do badań monitoringowych.
Państwowa Służba Ukrainy do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów jest odpowiedzialna za przekazanie Głównemu Inspektoratowi Weterynarii Rzeczypospolitej Polskiej informacji i dokumentów zgodnie z umową zawartą między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rzeczypospolitej Polskiej a Ministerstwem Rozwoju Gospodarczego, Handlu i Rolnictwa Ukrainy w celu oceny realizacji Programu przez Komisję Europejską.
Poszczepienną kontrolę laboratoryjną dotyczącą strefy buforowej na Ukrainie przeprowadza Państwowy Instytut Badań Naukowych nad Diagnostyką i Weterynaryjno-Sanitarnymi Ekspertyzami Ukrainy oraz Państwowy Instytut Kontroli Badań Naukowych do spraw Biotechnologii i Szczepów Mikroorganizmów Ukrainy.
Kontrola efektywności przeprowadzonych szczepień obejmuje:
1) badania monitoringowe przeprowadzane przy zastosowaniu:
a) szlifów kostnych lub zębów - badania na obecność biomarkera (TC - tetracyklin);
b) testu ELISA lub FAVN - określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w surowicy;
2) zbieranie i analizowanie danych epidemiologicznych na temat zdiagnozowanych przypadków wścieklizny na obszarze objętym szczepieniem.
4.3. Opis regionów administracyjnych, na których ma być realizowany Program
Strefa buforowa na Ukrainie obejmuje:
1) w obwodzie wołyńskim: rejon horochowski, rejon iwanicki, rejon kiwercowski, rejon kamieński, rejon kowelski, rejon lubieszowski, rejon lubomelski, rejon łokacki, rejon łucki, rejon maniewicki, rejon ratnieński, rejon rożyszczeński, rejon starowyżewski, rejon szacki, rejon turzyski oraz rejon włodzimierski;
2) w obwodzie lwowskim: rejon brodzki, rejon buski, rejon drohobycki, rejon gródecki, rejon jaworowski, rejon kamionecki, rejon mikołajowski, rejon mościski, rejon przemyślański, rejon pustomycki, rejon radziechowski, rejon Samborski, rejon skolski, rejon sokalski, rejon starosamborski, rejon stryjski, rejon turczański, rejon złoczowski, rejon żółkiewski oraz rejon żydaczowski;
3) w obwodzie rówieńskim: rejon demidowski, rejon młynowski oraz rejon radziwiłłowski;
4) w obwodzie zakarpackim: rejon wielkoberezneński, rejon wołowiecki, rejon pereczyński oraz rejon swaławski.
Terytorium Ukrainy - strefa buforowa
Region | Powierzchnia objęta doustnym szczepieniem lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie - km2 |
Strefa buforowa na Ukrainie | 38 450 |
Razem | 38 450 |
4.4. Opis środków przewidzianych w Programie
4.4.1. Powiadomienie o chorobie
W strefie buforowej na Ukrainie:
W celu wczesnego wykrywania wścieklizny u zwierząt Zarząd Leśnictwa i Łowiectwa, Zarząd Środowiska i Zasobów Naturalnych oraz użytkownicy terenów łowieckich są obowiązani do systematycznego kontrolowania obszarów zamieszkałych przez zwierzęta dzikie. W przypadku wykrycia martwych lub zabitych zwierząt, które przyżyciowo wykazywały podejrzane zachowanie (brak reakcji lękowych, nieprowokowane ataki na ludzi lub zwierzęta), organy te mają obowiązek poinformować o tym pracowników państwowej służby medycyny weterynaryjnej oraz przesłać materiał do laboratorium weterynaryjnego przeprowadzającego badania w kierunku wścieklizny.
Ponadto właściciele zwierząt, niezależnie od typu własności, oraz specjaliści medycyny weterynaryjnej, są obowiązani bezzwłocznie przekazywać do specjalisty weterynaryjnego, który obsługuje gospodarstwo rolne i osadę, informację o każdym przypadku pogryzienia zwierząt domowych przez dzikie zwierzęta mięsożerne, bezdomne lub zdziczałe psy lub koty oraz o podejrzeniu wścieklizny u zwierząt.
4.4.2. Zwierzęta i populacja zwierząt objęte Programem
Na obszarze strefy buforowej na Ukrainie Programem są objęte wszystkie zwierzęta z gatunków wrażliwych na wściekliznę, przy czym doustnym szczepieniem przeciwko wściekliźnie objęta jest jedynie populacja lisów wolno żyjących na obszarze tej strefy.
4.4.3. Zastosowane badania i plany pobierania próbek
Badania i analizy używane w ramach Programu:
1) badanie serologiczne: test ELISA lub FAVN;
2) badania wirusologiczne i immunochemiczne:
a) immunofluorescencja odcisków mózgowych (FAT - fluorescent antibody test) - test w kierunku wścieklizny,
b) izolacja wirusa na myszach (MIT - mouse inoculation test);
3) inne badania: szlify kostne lub zębów - test na obecność biomarkera (TC).
Badania monitoringowe są wykonywane u lisów wolno żyjących i mają na celu określenie efektywności uodpornienia oraz podjęcia szczepionki w strefie buforowej na Ukrainie. Obejmują one wykonanie następujących badań:
1) test ELISA lub FAVN w celu określenia poziomu uodpornienia lisów wolno żyjących;
2) badanie na obecność biomarkera (TC) w celu określenia poziomu podjęcia szczepionki przez lisy wolno żyjące.
Wiek lisów odstrzelonych w ramach badań monitoringowych jest określany z podziałem na młode i dorosłe zwierzęta. Wyniki badań monitoringowych są analizowane przy uwzględnieniu również tego czynnika.
Badania w celu monitorowania występowania wścieklizny polegają na badaniu w kierunku wścieklizny tkanki mózgowej zwierząt podejrzanych o wściekliznę, które padły lub zostały zabite. Badania te są wykonywane przy zastosowaniu immunofluorescencji odcisków mózgowych (FAT). Badaniom tym podlegają wszystkie zwierzęta z gatunków wrażliwych na wściekliznę na obszarze strefy buforowej. Badanie przy zastosowaniu izolacji wirusa na myszach (MIT) jest wykorzystywane do potwierdzenia wyniku badania immunofluorescencji odcisków mózgowych (FAT), jeśli jest to konieczne.
Badania monitoringowe (ELISA/FAVN, TC) - strefa buforowa na Ukrainie
Region | Powierzchnia objęta Programem - km2 | Powierzchnia regionu, z której lisy powinny zostać odstrzelone i dostarczone do badań monitoringowych - km2 | Liczba lisów, które powinny zostać odstrzelone w ramach badań monitoringowych, w każdym z lat 2019-2021 - 4 lisy/100 km2 |
Strefa buforowa na Ukrainie | 38 450 | 38 450 | 1 538 |
RAZEM | 38 450 | 38 450 | 1 538 |
4.4.4. Zastosowane szczepionki i programy szczepień
Strefa buforowa na Ukrainie:
- Rodzaj szczepionki: doustna szczepionka przeciw wściekliźnie lisów wolno żyjących dopuszczona do obrotu zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie na Ukrainie i spełniająca wymagania określone w Podręczniku Testów Diagnostycznych i Szczepionek dla Zwierząt Lądowych OIE.
- Przynęty ze szczepionką są przechowywane, transportowane i używane zgodnie z instrukcjami producenta. Przy przechowywaniu i transporcie szczepionki jest stosowany system rejestracji temperatury. Ukraińskie służby weterynaryjne monitorują i dokumentują temperaturę, w jakiej szczepionka jest transportowana i przechowywana.
- Dystrybucja przynęt odbywa się w czasie, kiedy warunki pogodowe są odpowiednie, zgodnie z instrukcjami producenta.
- Liczba wykładanych dawek szczepionki wynosi 25 dawek na każdy 1 km2 obszaru objętego szczepieniem. Ze szczepień wyłączone są powierzchnie pokryte wodami.
- Szczepionka jest dystrybuowana dwa razy w ciągu roku kalendarzowego, wiosną i jesienią, za pomocą samolotów lub śmigłowców, lub - w przypadkach określonych w tym akapicie - wykładana ręcznie. Odległość między liniami przelotu wynosi 500 m, z wyłączeniem obszarów górskich, gdzie w zależności od ukształtowania terenu wynosi do 1000 m. Szczepionka jest dystrybuowana równomiernie na terenie objętym szczepieniem. Samoloty i śmigłowce są wyposażone w urządzenie nawigacyjne systemu GPS i system rejestrujący zrzut szczepionki, umożliwiające stwierdzenie, czy powyższe środki transportu lotniczego poruszają się zgodnie z wcześniej ustalonymi liniami oraz udokumentowanie, że na danej linii została wyłożona przewidziana liczba dawek szczepionki. W okresie dystrybucji szczepionki przedstawiciel ukraińskich służb weterynaryjnych codziennie otrzymuje dane dotyczące jej zrzutu, pochodzące z wymienionych urządzenia nawigacyjnego i systemu rejestrującego. Na podstawie tych danych przedstawiciel ukraińskich służb weterynaryjnych codziennie sprawdza, czy:
-- szczepionka została rozrzucona równomiernie zgodnie z planowaną liczbą dawek na kilometr kwadratowy,
-- trasy lotów (tracki) pochodzące z urządzenia nawigacyjnego systemu GPS pokrywają się z danymi uzyskanymi
z systemu rejestrującego zrzut szczepionki.
Ręczne wyłożenie szczepionki odbywa się w miejscach bytowania lisów wolno żyjących na obszarach, na których zrzut szczepionki z samolotu lub śmigłowca nie jest możliwy lub nie jest możliwe jego optymalne wykonanie. Ręczne wyłożenie szczepionki na takich obszarach może być wykorzystywane do kontroli podjęcia szczepionki. Ręczne wyłożenie szczepionki odbywa się pod nadzorem przedstawiciela ukraińskich służb weterynaryjnych i jest dokumentowane. Powierzchnia objęta ręcznym wyłożeniem szczepionki nie przekracza 1% powierzchni objętej szczepieniem. Liczba dawek szczepionki wyłożonych ręcznie nie przekracza 1% liczby dawek szczepionki dystrybuowanych o danej porze roku.
- Bezpośrednio przed dystrybucją każda seria szczepionki podlega badaniu w celu sprawdzenia miana wirusa szczepionkowego, a wyniki badania są udokumentowane.
4.4.5 Środki w przypadku wyniku dodatniego
Strefa buforowa na Ukrainie:
- Instrukcja Ministerstwa Rolnictwa i Żywności Ukrainy Nr 5 z dnia 15 marca 1994 r. w sprawie środków dotyczących kontroli wścieklizny zwierząt.
- Informacja o uzyskaniu wyniku dodatniego w badaniu laboratoryjnym jest niezwłocznie przekazywana do instytucji lub specjalisty medycyny weterynaryjnej, który przesłał materiał, a także do kierownika medycyny weterynaryjnej w regionie (mieście).
- Kierownik głównej administracji Państwowej Służby Ukrainy do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów w regionie niezwłocznie raportuje do regionalnej administracji państwowej medycyny weterynaryjnej o przypadkach wystąpienia wścieklizny oraz środkach podjętych w celu zwalczenia choroby, a także informuje rejonową (miejską) stację sanitarno-epidemiologiczną lub oddział sanitarno-epidemiologiczny lokalnego szpitala.
- Kierownik głównej administracji Państwowej Służby Ukrainy do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów w regionie z udziałem przedstawicieli Zarządu Leśnictwa i Łowiectwa organizuje dochodzenie epizootyczne oraz przygotowuje kompleksowy plan środków zmierzających do zwalczenia wścieklizny w miejscu jej wystąpienia oraz przedstawia go do rozpatrzenia i zatwierdzenia przez Państwową Nadzwyczajną Komisję Przeciwepizootyczną działającą przy lokalnej administracji. Obszar osady lub jej część wraz z przyległymi terenami, pastwiskami, lasem lub polami oraz innymi miejscami, gdzie stwierdzono wściekliznę, na wniosek kierownika medycyny weterynaryjnej regionu, miasta, dzielnicy miasta oraz na mocy decyzji lokalnych organów samorządowych, zostaje ogłoszony jako obszar występowania tej choroby oraz zostają wprowadzone ograniczenia związane z kwarantanną. Granice tego obszaru oraz strefa zagrożona są ściśle określone w decyzji, biorąc pod uwagę czynnik zakaźny i lokalne warunki. Jako ognisko choroby rozumiane jest nie tylko miejsce wykrytego źródła czynnika zakaźnego (zwierzęta chore), lecz także otaczające tereny pozwalające na migracje dzikich zwierząt. W ognisku choroby zwierzęta są szczepione przeciwko wściekliźnie. Zwierzęta chore i podejrzane o chorobę są wyszukiwane, a następnie zabijane. Zwłoki zabitych i padłych zwierząt, wraz ze skórami, zostają spalone.
- Prowadzenie wystaw, rozmnażanie psów, wywóz psów, kotów oraz dzikich zwierząt na lub z obszaru występowania choroby są zabronione. Na terenach łowieckich na tym obszarze oraz w strefie zagrożonej polowanie jest zabronione.
- W przypadku wykrycia wścieklizny zwierząt dzikich państwowe służby weterynaryjne wraz z Zarządem Leśnictwa i Łowiectwa oraz Zarządem Środowiska i Zasobów Naturalnych, bez względu na okresy łowieckie, podejmują środki w celu zmniejszenia liczby lisów i jenotów.
- Dla wczesnego wykrywania oraz izolacji chorych oraz podejrzanych o wściekliznę zwierząt zostaje ustanowiony stały nadzór nad zwierzętami z gospodarstw i stad, gdzie występuje wścieklizna. Podejrzane o chorobę oraz pogryzione zwierzęta podlegają dokładnemu przeglądowi nie rzadziej niż 2-3 razy dziennie.
- Zwierzęta podejrzane o zakażenie wirusem wścieklizny są szczepione przeciwko wściekliźnie oraz pozostają pod nadzorem przez 60 dni. Zabronione jest leczenie lub szczepienie przeciwko wściekliźnie zwierząt chorych oraz podejrzanych o chorobę. Zwierzęta gospodarskie i futerkowe podejrzane o wściekliznę, bez żadnych objawów klinicznych, mogą podlegać ubojowi niezależnie od terminów szczepień przeciw wściekliźnie, a ich produkty użyciu na ogólnych warunkach.
- Mleko od klinicznie zdrowych zwierząt z gospodarstw rolnych oraz stad, gdzie występuje wścieklizna, bez względu na przeprowadzone szczepienia, może być wykorzystane do spożycia przez ludzi lub jako pasza dla zwierząt po pasteryzacji w temperaturze 80-85°C przez 30 minut lub gotowaniu przez 5 minut.
- Produkty i surowy materiał pochodzenia zwierzęcego uzyskane z klinicznie zdrowych zwierząt z grup, gdzie wystąpiła wścieklizna, są wywożone z gospodarstwa w pojemniku ze szczelnego materiału tylko do określonych zakładów z oznaczeniem w świadectwie weterynaryjnym, że są przedmiotem dezynfekcji zgodnie z instrukcją dezynfekcyjną dotyczącą produktów i surowego materiału pochodzenia zwierzęcego.
- Miejsca, gdzie przebywały chore i podejrzane o chorobę zwierzęta, sprzęt, przedmioty i narzędzia, które były używane bezpośrednio przy wykonywaniu czynności związanych z utrzymywaniem zwierząt, oraz ubrania ochronne i obuwie osób wykonujących czynności związane z utrzymywaniem zwierząt oraz inne przedmioty zabrudzone śliną oraz wydzielinami chorych zwierząt są poddawane dezynfekcji zgodnie z obowiązującą na Ukrainie państwową Instrukcją w sprawie przeprowadzania weterynaryjnej dezynfekcji obiektów hodowli żywego inwentarza.
- Razem z władzami zajmującymi się zdrowiem są prowadzone szerokie działania wśród ludności (rozmowy, wykłady, wystąpienia w prasie, radiu i telewizji) mające na celu rozpowszechnianie informacji o zagrożeniu wścieklizną dla ludzi i zwierząt oraz kontroli wścieklizny i środkach profilaktycznych.
- Ograniczenia dotyczące kwarantanny w odniesieniu do wścieklizny zostają zniesione decyzją Państwowej Nadzwyczajnej Komisji Przeciwepizootycznej działającej przy lokalnej administracji na wniosek kierownika medycyny weterynaryjnej regionu (miasta) po upływie 2 miesięcy od dnia wystąpienia ostatniego przypadku wścieklizny, pod warunkiem zastosowania wszystkich środków zmierzających do zwalczenia wścieklizny przewidzianych w kompleksowym planie oraz w Instrukcji Ministerstwa Rolnictwa i Żywności Ukrainy Nr 5 z dnia 15 marca 1994 r. w sprawie środków dotyczących kontroli wścieklizny zwierząt.
4.4.6. Kontrola wdrażania Programu i sprawozdawczość
Strefa buforowa na Ukrainie:
Państwowa Służba Ukrainy do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów jest odpowiedzialna za przekazanie Głównemu Lekarzowi Weterynarii Rzeczypospolitej Polskiej informacji i dokumentów zgodnie z umową zawartą między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rzeczypospolitej Polskiej a Ministerstwem Rozwoju Gospodarczego, Handlu i Rolnictwa Ukrainy w celu oceny realizacji Programu przez Komisję Europejską.
Celem Programu jest wystąpienie na obszarze strefy buforowej na Ukrainie w każdym z lat 2019-2021 nie wyższej niż w 2017 roku liczby przypadków wścieklizny u zwierząt innych niż nietoperze oraz ochrona terytorium Unii Europejskiej przed przenoszeniem wirusa wścieklizny z terytorium Ukrainy na terytorium Unii Europejskiej.
6.1. Założenia dotyczące badań diagnostycznych
Badania monitoringowe
Region | Gatunek zwierzęcia | Rodzaj badania | Opis badania | Planowana liczba badań | Przewidywana liczba dodatnich wyników | % wyników pozytywnych |
Strefa buforowa na Ukrainie | Lisy wolno żyjące | Badanie serologiczne | ELISA/ FAVN | 1 538 | 735 | 48 |
Strefa buforowa na Ukrainie | Lisy wolno żyjące |
Badanie na obecność biomarkera |
TC | 1 538 | 1171 | 76 |
Badania w celu monitorowania występowania wścieklizny
Region | Gatunek zwierząt | Kategoria zwierząt | Opis badania | Planowana liczba badań | Przewidywana liczba dodatnich wyników |
Strefa buforowa na Ukrainie | Lisy wolno żyjące | Zwierzęta podejrzane o wściekliznę | FAT | 80 | 58 |
Strefa buforowa na Ukrainie | Inne zwierzęta | Zwierzęta podejrzane o wściekliznę | FAT | 266 | 40 |
Badania serii szczepionki w celu sprawdzenia i udokumentowania miana wirusa szczepionkowego
Region | Planowana do dystrybucji liczba serii szczepionki | Planowana liczba badań szczepionki w kierunku określenia miana wirusa szczepionkowego |
Strefa buforowa na Ukrainie | 8 | 14 |
6.2. Założenia dotyczące szczepień lub leczenia dzikiej zwierzyny, w każdym z lat 2019-2021
Region |
Powierzchnia (km2) |
Cele programu szczepienia lub leczenia | ||
liczba dawek szczepionki lub produktu leczniczego planowana do wyłożenia lub podania w ramach akcji | planowana liczba akcji | całkowita liczba dawek szczepionki lub produktu leczniczego planowana do wyłożenia lub podania | ||
Strefa buforowa na Ukrainie | 38 450 | 961 250 | 2 | 1 922 500 |
Razem | 961 250 | 1 922 500 |
Koszty realizacji Programu dla strefy buforowej na Ukrainie będą finansowane bezpośrednio przez stronę ukraińską, przy czym strona ukraińska będzie obowiązana przekazywać stronie polskiej odpowiednie dokumenty, w tym sprawozdania finansowe, zgodnie z umową zawartą między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rzeczypospolitej Polskiej a Ministerstwem Rozwoju Gospodarczego, Handlu i Rolnictwa Ukrainy. Na ich podstawie Rzeczpospolita Polska wystąpi do Unii Europejskiej o zwrot kosztów kwalifikowalnych, a następnie uzyskane w ten sposób środki finansowe przekaże Ukrainie w roku następującym po roku, w którym Program został zrealizowany. Koszty kwalifikowalne mają być współfinansowane przez Unię Europejską, przy czym ich rodzaj, stopień współfinansowania, maksymalna kwota całkowita oraz maksymalne kwoty jednostkowe zwrotu są określone na mocy decyzji Komisji Europejskiej o udzieleniu dotacji.
Szczepienie - w każdym z lat 2019-2021 | ||||||
Przeznaczenie kosztów | Wyszczególnienie | Jednostka | Ilość jednostek | Koszt jednostkowy w euro | Kwota całkowita w euro | Wniosek o dofinansowanie z funduszy Unii (tak/nie) |
Zakup i dystrybucja szczepionki | Zakup i dystrybucja szczepionki | Dawka szczepionki | 1 922 500 | 0,95 | 1 826 375 | tak |
RAZEM | 1 826 375 |
OKRESOWE SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU ZWALCZANIA WŚCIEKLIZNY W STREFIE BUFOROWEJ NA UKRAINIE W ............. R.
Choroba/Choroba odzwierzęca: wścieklizna
Gatunek zwierząt: lisy wolno żyjące
1. Opis i ocena rozwoju sytuacji epidemiologicznej, techniczna realizacja działań przewidzianych w ramach Programu:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
2. Potwierdzenie, że wszelkie akty prawne dotyczące realizacji Programu pozostawały w mocy w chwili jego rozpoczęcia:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
3. Informacje o działaniach przeprowadzonych w ramach Programu oraz wydatkach kwalifikowalnych poniesionych w okresie pierwszych sześciu miesięcy roku jego realizacji oraz o działaniach, których przeprowadzenie planuje się na sześć ostatnich miesięcy roku jego realizacji.
3.1. Informacje o działaniach przeprowadzonych w ramach Programu w okresie pierwszych sześciu miesięcy roku jego realizacji:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
3.2. Informacje o działaniach, których przeprowadzenie planuje się na sześć ostatnich miesięcy roku realizacji Programu:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
3.3. Informacje o wydatkach kwalifikowalnych poniesionych w okresie pierwszych sześciu miesięcy roku realizacji Programu 1 :
Kwalifikujące się środki | Liczba jednostek | Deklarowane, łączne koszty rzeczywiście poniesione | Żądana kwota | |
Szczepienia | Koszty zakupu przynęt ze szczepionką dla strefy buforowej na Ukrainie | |||
Koszty dystrybucji przynęt ze szczepionką w strefie buforowej na Ukrainie | ||||
Koszty szczepień łącznie |
3.4. Prognoza wydatków kwalifikowanych planowanych na sześć ostatnich miesięcy roku realizacji Programu1):
Kwalifikujące się środki | Liczba jednostek | Deklarowane, łączne koszty spodziewane | Żądana kwota | |
Szczepienia | Koszty zakupu przynęt ze szczepionką dla strefy buforowej na Ukrainie | |||
Koszty dystrybucji przynęt ze szczepionką w strefie buforowej na Ukrainie | ||||
Koszty szczepień łącznie |
Data: ...................................
Imię i nazwisko oraz podpis kierownika operacyjnego: .................................................
Państwo członkowskie: POLSKA (strefa buforowa na Ukrainie) | Data: ................. | Rok: ................. |
Tabela nr 1
Nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej | Liczba lisów wolno żyjących odstrzelonych i dostarczonych do badań monitoringowych |
Tabela nr 2
Badania w celu monitorowania skuteczności szczepień | ||||||
Region (nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej) | Gatunek i wieka) | Rodzaj badania b) | Opis badania c) | Liczba badań | Liczba wyników dodatnich | % wyników dodatnich |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 * (6/5) x 100 |
a) Wyniki podać osobno dla osobników młodych i dorosłych oraz z rozróżnieniem na gatunki będące przedmiotem badania.
b) Serologiczne lub na obecność biomarkerów.
c) Nazwa metody diagnostycznej (np. RFFIT, FAVN, ELISA, badanie na obecność tetracykliny).
Tabela nr 3
Badania w ramach nadzoru | |||||
Region (nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej) | Gatunek | Kategoria c) | Opis badania d) | Liczba badań | Liczba wyników dodatnich |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Dalsze badania dotyczące przypadków z wynikiem dodatnim | |||||
Izolaty wirusa wścieklizny typowane w celu odróżnienia od szczepów szczepionki: | Wyniki typowania: |
c) Nadzór bierny (podejrzane i martwe zwierzęta) lub nadzór czynny (upolowane zwierzęta).
d) Nazwa metody diagnostycznej (np. FAT, MIT).
Tabela nr 4
Wiosenna akcja szczepień w .........................r.
Doustne szczepienia dzikich zwierząt | ||||||
Opis analizy danych dotyczących dystrybucji szczepionki z powietrza przeprowadzonej przez właściwy organ i wnioski z oceny jakości dystrybucji: | ||||||
...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... | ||||||
...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... | ||||||
...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... | ||||||
Region (nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej) | Data rozpoczęcia akcji szczepień | Data ukończenia akcji szczepień | Nazwa wykorzystanej szczepionki | Liczba dawek | Wielkość obszaru szczepionego (km2) | Metoda dystrybucji e) |
e) Zrzut z samolotu/śmigłowca lub wyłożenie ręczne.
Tabela nr 5
Wiosenna akcja szczepień w ................... r.
Urzędowa kontrola doustnych szczepionek bezpośrednio przed ich dystrybucją | ||||
Liczba serii szczepionki, które dystrybuowano: .................................. |
Liczba serii szczepionki skontrolowanych przez właściwy organ: .............................. |
Liczba odrzuconych serii szczepionki: ................................ |
||
Numer serii szczepionki | Nazwa producenta szczepionki | Data pobrania próbki (szczepionki) do badań miareczkowania wirusa | Wynik miareczkowania wirusa (miano wirusa w szczepionce) | |
Tabela nr 6
Region | Akcja szczepień | Zastosowane odległości przelotowe podczas dystrybucji przynęt ze szczepionką |
Strefa buforowa szczepień na Ukrainie | Akcja wiosenna |
Data: .......................................
Imię i nazwisko oraz podpis kierownika operacyjnego: ..................................
KOŃCOWE SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU ZWALCZANIA WŚCIEKLIZNY W STREFIE BUFOROWEJ NA UKRAINIE W .............. R.
Rok realizacji: ................................
Choroba/Choroba odzwierzęca: wścieklizna
Gatunek zwierząt: lisy wolno żyjące
1. Opis i ocena rozwoju sytuacji epidemiologicznej, techniczna realizacja działań przewidzianych w ramach Programu oraz jego opłacalność:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
2. Szczegółowe informacje dotyczące zakresu, w jakim osiągnięte zostały cele wyznaczone w zatwierdzonym Programie, oraz dotyczące trudności technicznych:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
3. Mapy epidemiologiczne zakażeń oraz inne istotne dane dotyczące choroby/działań:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
4. Dodatkowe informacje epidemiologiczne:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Państwo członkowskie: POLSKA (strefa buforowa na Ukrainie) | Data: ............... | Rok: .............. |
Tabela nr 1
Nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej | Liczba lisów wolno żyjących odstrzelonych i dostarczonych do badań monitoringowych |
Tabela nr 2
Badania w celu monitorowania skuteczności szczepień | ||||||
Region (nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej) | Gatunek i wiek a) | Rodzaj badania b) | Opis badaniac) | Liczba badań | Liczba wyników dodatnich | % wyników dodatnich |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 = (6/5) x 100 |
a) Wyniki podać osobno dla osobników młodych i dorosłych oraz z rozróżnieniem na gatunki będące przedmiotem badania.
b) Serologiczne lub na obecność biomarkerów.
c) Nazwa metody diagnostycznej (np. RFFIT, FAVN, ELISA, badanie na obecność tetracykliny).
Tabela nr 3
Badania w ramach nadzoru | |||||
Region (nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej) | Gatunek | Kategoria c) | Opis badania d) | Liczba badań | Liczba wyników dodatnich |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Dalsze badania dotyczące przypadków z wynikiem dodatnim | |||||
Izolaty wirusa wścieklizny typowane w celu odróżnienia od szczepów szczepionki: | Wyniki typowania: |
c) Nadzór bierny (podejrzane i martwe zwierzęta) lub nadzór czynny (upolowane zwierzęta).
d) Nazwa metody diagnostycznej (np. FAT, MIT).
Tabela nr 4
Wiosenna akcja szczepień w ................. r.
Doustne szczepienia dzikich zwierząt | ||||||
Opis analizy danych dotyczących dystrybucji szczepionki z powietrza przeprowadzonej przez właściwy organ i wnioski z oceny jakości dystrybucji: | ||||||
...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... | ||||||
...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... | ||||||
Region (nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej) | Data rozpoczęcia akcji szczepień | Data ukończenia akcji szczepień | Nazwa wykorzystanej szczepionki | Liczba dawek | Wielkość obszaru szczepionego (km2) | Metoda dystrybucji e) |
e) Zrzut z samolotu/śmigłowca lub wyłożenie ręczne.
Tabela nr 5
Jesienna akcja szczepień w .................... r.
Doustne szczepienia dzikich zwierząt | ||||||
Opis analizy danych dotyczących dystrybucji szczepionki z powietrza przeprowadzonej przez właściwy organ i wnioski z oceny jakości dystrybucji: ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ | ||||||
Region (nazwa rejonu administracyjnego wchodzącego w skład strefy buforowej) | Data rozpoczęcia akcji szczepień | Data ukończenia akcji szczepień | Nazwa wykorzystanej szczepionki | Liczba dawek | Wielkość obszaru szczepionego (km2) | Metoda dystrybucji e) |
e) Zrzut z samolotu/śmigłowca lub wyłożenie ręczne.
Tabela nr 6
Wiosenna akcja szczepień w .................... r.
Urzędowa kontrola doustnych szczepionek bezpośrednio przed ich dystrybucją | ||||
Liczba serii szczepionki, które dystrybuowano: .......................... |
Liczba serii szczepionki skontrolowanych przez właściwy organ: .......................... |
Liczba odrzuconych serii szczepionki: .................................. |
||
Numer serii szczepionki | Nazwa producenta szczepionki | Data pobrania próbki (szczepionki) do badań miareczkowania wirusa | Wynik miareczkowania wirusa (miano wirusa w szczepionce) | |
Tabela nr 7
Jesienna akcja szczepień w .................... r.
Urzędowa kontrola doustnych szczepionek bezpośrednio przed ich dystrybucją | ||||
Liczba serii szczepionki, które dystrybuowano: ................................ |
Liczba serii szczepionki skontrolowanych przez właściwy organ: ................................. |
Liczba odrzuconych serii szczepionki: ......................... |
||
Numer serii szczepionki | Nazwa producenta szczepionki | Data pobrania próbki (szczepionki) do badań miareczkowania wirusa | Wynik miareczkowania wirusa (miano wirusa w szczepionce) | |
Tabela nr 8
Region | Akcja szczepień | Zastosowane odległości przelotowe podczas dystrybucji przynęt ze szczepionką |
Strefa buforowa szczepień na Ukrainie | Akcja wiosenna | |
Akcja jesienna |
Data: ..........................
Imię i nazwisko oraz podpis kierownika operacyjnego: ................................................
DANE DO WNIOSKU O PŁATNOŚĆ 2
Państwo członkowskie: POLSKA (strefa buforowa na Ukrainie)
Program zwalczania wścieklizny
Rok realizacji: ...............
Kwalifikujące się środki | Liczba jednostek | Deklarowane, łączne koszty rzeczywiście poniesione a) | Żądana kwota | |
Szczepienia | Koszty zakupu przynęt ze szczepionką dla strefy buforowej na Ukrainie | |||
Koszty dystrybucji przynęt ze szczepionką w strefie buforowej na Ukrainie | ||||
Koszty szczepień łącznie |
a) Obejmują koszty środków wprowadzonych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku realizacji Programu, opłacone najpóźniej w dniu przedstawienia roszczenia o zwrot.
Niniejszym oświadczam, że:
- informacje, zgodnie z którymi deklarowane działania zostały rzeczywiście przeprowadzone, deklarowane koszty zostały rzetelnie zaksięgowane i są kwalifikowalne na podstawie decyzji Komisji Europejskiej o udzieleniu dotacji z dnia ........................... r. ........................................................................................ (numer decyzji: .........................), są pełne, wiarygodne i prawdziwe,
- wszystkie dokumenty potwierdzające dotyczące tych działań i wydatków są dostępne dla celów kontroli, przede wszystkim w celu uzasadnienia poziomu odszkodowania za zwierzęta,
- Program został przeprowadzony zgodnie ze stosownymi przepisami Unii Europejskiej, w szczególności z zasadami konkurencji, udzielania zamówień publicznych i pomocy państwa,
- dla Programu nie złożono wniosku o przyznanie innego wkładu Unii Europejskiej, a wszystkie dochody pochodzące z działań wynikających z Programu zgłoszono Komisji Europejskiej,
- zastosowanie mają procedury kontroli, w szczególności w celu weryfikacji rzetelności zgłoszonych kwot dotyczących środków i wydatków oraz w celu zapobiegania nieprawidłowościom, ich wykrywania i usuwania.
Data: .....................
Imię i nazwisko oraz podpis kierownika operacyjnego: .............................
W ciągu pierwszych 5 miesięcy obowiązywania mechanizmu konsultacji społecznych projektów ustaw udział w nich wzięły 24 323 osoby. Najpopularniejszym projektem w konsultacjach była nowelizacja ustawy o broni i amunicji. W jego konsultacjach głos zabrało 8298 osób. Podczas pierwszych 14 miesięcy X kadencji Sejmu RP (2023–2024) jedynie 17 proc. uchwalonych ustaw zainicjowali posłowie. Aż 4 uchwalone ustawy miały źródła w projektach obywatelskich w ciągu 14 miesięcy Sejmu X kadencji – to najważniejsze skutki reformy Regulaminu Sejmu z 26 lipca 2024 r.
Grażyna J. Leśniak 24.04.2025Senat bez poprawek przyjął w środę ustawę, która obniża składkę zdrowotną dla przedsiębiorców. Zmiana, która wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku, ma kosztować budżet państwa 4,6 mld zł. Według szacunków Ministerstwo Finansów na reformie ma skorzystać około 2,5 mln przedsiębiorców. Teraz ustawa trafi do prezydenta Andrzaja Dudy.
Grażyna J. Leśniak 23.04.2025Rada Ministrów przyjęła we wtorek, 22 kwietnia, projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, przedłożony przez minister przemysłu. Chodzi o wyznaczenie podmiotu, który będzie odpowiedzialny za monitorowanie i egzekwowanie przepisów w tej sprawie. Nowe regulacje dotyczą m.in. dokładności pomiarów, monitorowania oraz raportowania emisji metanu.
Krzysztof Koślicki 22.04.2025Na wtorkowym posiedzeniu rząd przyjął przepisy zmieniające rozporządzenie w sprawie zakazu stosowania materiału siewnego odmian kukurydzy MON 810, przedłożone przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Celem nowelizacji jest aktualizacja listy odmian genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy, tak aby zakazać stosowania w Polsce upraw, które znajdują się w swobodnym obrocie na terytorium 10 państw Unii Europejskiej.
Krzysztof Koślicki 22.04.2025Od 18 kwietnia policja oraz żandarmeria wojskowa będą mogły karać tych, którzy bez zezwolenia m.in. fotografują i filmują szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa obiekty resortu obrony narodowej, obiekty infrastruktury krytycznej oraz ruchomości. Obiekty te zostaną specjalnie oznaczone.
Robert Horbaczewski 17.04.2025Kompleksową modernizację instytucji polskiego rynku pracy poprzez udoskonalenie funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia oraz form aktywizacji zawodowej i podnoszenia umiejętności kadr gospodarki przewiduje podpisana w czwartek przez prezydenta Andrzeja Dudę ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Ustawa, co do zasady, wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Grażyna J. Leśniak 11.04.2025Identyfikator: | M.P.2020.767 |
Rodzaj: | Umowa międzynarodowa |
Tytuł: | Ukraina-Polska. Umowa dotycząca realizacji programu zwalczania wścieklizny na terytorium Ukrainy w latach 2019-2021. Kijów.2020.04.08. |
Data aktu: | 08/04/2020 |
Data ogłoszenia: | 28/08/2020 |
Data wejścia w życie: | 08/04/2020 |